Krzyż Wolności i Solidarności
Lista osób odznaczonych
Krzyż Wolności i Solidarności

Kazimierz Koniuch

ur. w 1951 roku w m. Wrocław
Odznaczenie KWiS zostało nadane postanowieniem Prezydenta RP nr 324/2026
Biogram
Kazimierz Koniuch w latach 1968–1982 był zatrudniony jako elektromonter urządzeń trakcyjnych i elektromechanik w Państwowej Fabryce Wagonów „Pafawag” we Wrocławiu.
W lipcu 1976 r. za próbę zorganizowania strajku na Wydziale W1M został przeniesiony na Wydział W-2 Trójczłony (obniżono mu wówczas wynagrodzenie). 
W latach 1977–1980 był kolporterem wydawnictw drugiego obiegu w zakładzie pracy, m.in. „Biuletynu Informacyjnego” KSS KOR, „Robotnika” oraz „Bratniaka”.
W okresie od 26 sierpnia do 1 września 1980 r. był organizatorem strajku okupacyjnego i członkiem Komitetu Strajkowego na swoim Wydziale. Od września 1980 r. był członkiem NSZZ „Solidarność” oraz wiceprzewodniczącym Komisji Wydziałowej W-2. Od grudnia 1981 do 1989 r. był przewodniczącym Tajnej Komisji Zakładowej. 
W styczniu 1982 r. był inicjatorem i współzałożycielem podziemnego pisma „Jutrzenka”. W latach 1982–1989 odpowiadał za jego przygotowanie techniczne, pełnił też funkcję redaktora. Wraz z żoną Cecylią przygotowali trzy konspiracyjne edycje dźwiękowe „Jutrzenki”, które wydali na kasetach magnetofonowych (w 1984 i 1985 r.). Każde wydanie dźwiękowe wynosiło dziesięć sztuk (dziewięć przekazywano na wydziały w PFW „Pafawag”, a jedno pozostawało u wydawców).
Od 1982 do 1989 r. kolportował pisma podziemne: „Jutrzenka”, „Odtrutka”, „Solidarność Walcząca”, „Orzeł Biały”, „Region”, „Robotnik Wrocławski”, „Biuletyn Dolnośląski”, „Z Dnia na Dzień”, „Iskierka”, „Samarytanka”, „Victoria”, „Jednością Silni”, „Tygodnik Mazowsze”, „CDN”. 
31 sierpnia 1982 r. był inicjatorem i współorganizatorem spotkania pracowników „Pafawag” pod krzyżem na terenie zakładu oraz uczestnikiem marszu pokoju, został pobity przez milicję. 13 września 1982 r. był współorganizatorem manifestacji pod krzyżem w „Pafawag” w związku z brutalnym postępowaniem ZOMO i śmiercią Kazimierza Michalczyka. 
16 września 1982 r. został dyscyplinarnie zwolniony z pracy, zatrzymany, następnie 18 września 1982 r. internowany i osadzony w Ośrodku Odosobnienia w Grodkowie oraz we Wrocławiu. Od 29 września 1982 r. przebywał na przepustce. Od 15 października 1982 r. do 15 marca 1983 r. był hospitalizowany we Wrocławiu, następnie 19 listopada 1982 r. został formalnie zwolniony z Ośrodka Odosobnienia. Od kwietnia 1983 r. przebywał na rencie. 
W latach 1982–1988 w jego mieszkaniu wielokrotnie odbywały się rewizje, był też zatrzymywany i przesłuchiwany. W okresie 1983–1989 r., pomimo zwolnienia z pracy, pełnił funkcję koordynatora działalności podziemnej w swoim byłym zakładzie w zakresie kolportażu i druku wydawnictw podziemnych. Od 1986 r. był autorem i wydawcą numeru podziemnego pisma „Odtrutka”. 
W okresie od 19 marca 1982 r. do 16 września 1989 r. był rozpracowywany przez Służbę Bezpieczeństwa.
Biogram opracowano na podstawie:
  • materiałów archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej
  • publikacji:
    • Encyklopedia „Solidarności”. Opozycja w PRL 1976–1989, t. 4, red. nacz. J. Olaszek i in., Warszawa 2020.
    • Sz. Rudka, Poza cenzurą. Wrocławska Prasa Bezdebitowa 1973–1989, Warszawa-Wrocław 2001.
Dodatkowe informacje:
Biogram w Encyklopedii Solidarności