Marek Paweł Żelazny

Jako uczeń IV Liceum Ogólnokształcącego w Katowicach był liderem nieformalnej grupy młodzieżowej kolportującej ulotki i malującej antyreżimowe hasła na murach oraz drużynowym niezależnej 118 Drużyny Harcerskiej w Katowicach. 
W 1985 r. podjął studia na Wydz. Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach i zaangażował się w reaktywację Niezależnego Zrzeszenia Studentów. W grudniu 1985 r. w czwartą rocznicę pacyfikacji kopalni „Wujek” rozprowadzał ulotki wydane przez Studencki Komitet Oporu, informujące o mszy św. w intencji ofiar w kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Katowicach.
Został członkiem powołanej w październiku 1986 r. Międzyuczelnianej Rady Porozumiewawczej Niezależnego Zrzeszenia Studentów Uczelni Śląskich, a następnie Tajnego Uczelnianego Zarządu NZS. Kierował działem informacyjnym studenckiego pisma „Kontra”, wydawanego od maja 1986 r. 
Od 1986 r. był  zaprzysiężonym członkiem Solidarności Walczącej. Współpracował wówczas również z Konfederacją Polski Niepodległej. 
17 grudnia 1986 r. został zatrzymany w Katowicach przez patrol MO. Znaleziono przy nim kilkadziesiąt wydawnictw bezdebitowych. Następnego dnia kolegium ds. wykroczeń orzekło w jego sprawie grzywnę w wysokości 30000 zł, przepadek dowodów oraz podanie treści orzeczenia do wiadomości publicznej. Spowodowało to również, że wiosną 1987 r. organa bezpieczeństwa podjęły działania mające na celu relegowanie go ze studiów. Z inspiracji SB, wobec jego osoby, władze uczelni zawyżyły kryteria egzaminacyjne, co doprowadziło do niezaliczenia egzaminów w sesji letniej w roku akademickim 1986/1987. Wskutek stosowanych represji podjął decyzję o przeniesieniu się na Uniwersytet Jagielloński w Krakowie. Następnie również z inspiracji SB, prorektor U.Śl. do spraw nauczania nie wyraził zgody na przekazanie jego dokumentacji studenckiej na UJ. Pomimo tych działań, od jesieni 1987 r. kontynuował studia na uczelni krakowskiej. 
10 stycznia 1987 r. uczestniczył w II Krajowym Zjeździe NZS w Warszawie i wszedł w skład powołanej wówczas Komisji Krajowej NZS jako przedstawiciel U.Śl. 4 kwietnia 1987 r. w Krakowie brał udział w spotkaniu Komisji Krajowej NZS, warszawskiej Unii NZS oraz studentów z Lublina i Gdańska i został członkiem utworzonej Krajowej Komisji Koordynacyjnej NZS. 10 marca 1988 r. w Gliwicach w 20. rocznicę Marca’68 wraz z innymi osobami próbował zorganizować manifestację, do której nie doszło z powodu interwencji MO. 
W czasie protestów w sierpniu 1988 r. był łącznikiem między górnikami strajkującymi w kopalni „Manifest Lipcowy” w Jastrzębiu-Zdroju a osobami koordynującymi wystąpienia, przebywającymi w parafii kościoła „Na Górce” w Jastrzębiu-Zdroju. 11 listopada 1988 r. w rocznicę odzyskania niepodległości uczestniczył w manifestacji pod katedrą w Katowicach.